Opgelet!

Dit werkinstrument heeft geen bindende legale waarde. Het is een referentiedocument gebaseerd op juridische analyse


Neutraliteit van de openbare gebouwen.

 

De vereiste neutraliteit van de openbare gebouwen vertaalt zich bijvoorbeeld in een verbod op kruisbeelden in de rechtzalen van de hoven en de rechtbanken.

Het principe betreft evenwel de afwezigheid van religieuze veruiterlijkingen in alle publieke instellingen. Het geeft vorm aan het principe van de neutraliteit van de Staat, daarin begrepen de symbolische aspecten.

Dit principe berust op het verbod voor de Religies om vanuit een symbolische invalshoek binnen te dringen in de staatsfeer om er hun overtuigingen, hun symbolen, hun doctrines te verkondigen. Alle Religies zijn namelijk verplicht om zich niet te mengen.

“Men maakte slechts in 1974 een einde aan het verzoek aan God bij de eedsafleggingen. De vraag naar kruisbeelden blijft bestaan in enkele publieke scholen, en zelfs al zijn de kruisbeelden weggehaald van de muren van de justitiepaleizen, de kunst die zich verspreidt over de muren is niet gelijk verdeeld tussen alle godsdiensten. Maar, ondanks de vertragingen in zijn toepassing, is het doorslaggevende principe dat van de neutraliteit van openbare gebouwen, met andere woorden de niet-inmenging van de Kerk in de staatsfeer vanuit een symbolische invalshoek: de organisatie van de publieke sfeer kan niet gebeuren aan de hand van formele religieuze veruiterlijking of inspiratie. In meer abstracte bewoording, het belangrijkste artikel in de Belgische Grondwet is zonder twijfel artikel 25, ook al is het niet het vaakst geciteerd: “Alle bevoegdheden gaan uit van het Volk, en worden uitgeoefend op de manier voorgeschreven door de Grondwet” – met andere woorden, op een volledig geseculariseerde manier geeft de Grondwet geen enkele mogelijkheid of aanmoediging aan de Kerk om tussen te komen in de publieke sfeer. Zij bevat het welgekende artikel 181 over de openbare steun aan de erkende religies, maar het gaat hier om een historische erfenis die geen afbreuk doet aan het hierboven uitgelegde principe. Bovendien zijn de betrokken sommen relatief gezien veel minder omvangrijk dan men gewoonlijk zegt. De erkende religies beschikken verre van een monopolie over de publieke steun met betrekking tot het culturele leven1.”

In het recente arrest Lautsi tegen Italië bevestigt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dit principe en erkent het expliciet “de verplichting van de Staat om zich te onthouden van het opleggen, zelfs onrechtstreeks, van religies op plaatsen waar personen afhankelijk zijn van de Staat of waar zij bijzonder kwetsbaar zijn” (ov. 48)2. In deze zaak voerde de eisende partij in eigen naam en in naam van zijn kinderen aan dat de blootstelling aan een kruis in de publieke school waar zij gingen tegenstrijdig was met zijn recht om hun een opvoeding en een onderricht te waarborgen overeenkomstig met zijn religieuze en levensbeschouwelijke overtuigingen, in de zin van artikel 2 van het Protocol nr. 1. De blootstelling aan het kruis was tevens een inbreuk op zijn vrijheid van geloof en religie, beschermd door artikel 9 van de Conventie. Het Hof stelde hem in zijn gelijk.3

 


1 Vincent de Coorebyter , Laïcité, séparation, cohabitation « Bruxelles, une ville de citoyens ou une mosaïque de communautés ? » in Actes de la 35ème école urbaine de l’ARAU, pp 63-73 ; Cahiers marxistes, n° 229, november-décember 2004, pp. 23-41 ; In dezelfde trend : Willem Coppenolle “Het recht of godsdienstvrijheid en de neutraliteit van de staat”.

2 EHRM, 1959 - 50 - 2009 Lautsi c. Italie, 3 november 2009 ,(Aanvraag no 30814/06)

3 Voor een commentaar op het arrest: C.MATHIEU, S. GUTWIRTH, P. DE HERT, « Liberté religieuse : vers un devoir de neutralité de l’Etat dans l’enseignement public ? », JDE, 2010, p. 133 e.s.
Proposition de décret interdisant le port de signes convictionnels par le personnel des établissements d’enseignement officiel organisés ou subventionnés par la Communauté française, DOC. Nr 84 (2009-2010) nr. 1.
 

Print deze pagina Klein lettertype Normaal lettertype Groot lettertype Any Surfer website